Hovedlinjer. Forord, Innhold ||NOR||

Hovedlinjer
Norsk litteraturhistorie for den videregående skolen
Tom Christophersen, Otto Hageberg


Основные направления
Норвежская литература для средней школы
Том Кристоферсен, Отто Хагеберг


Forord \ Предисловие

Denne litteraturhistorien gir en oversikt over norsk litteratur fra norrøn tid til i dag. For å gjøre boka grei å bruke i den videregående skolen har vi valgt å gjøre den litt kortere enn det som har vært vanlig. Derfor fins det noen færre forfatternavn, og noen diktere får mindre plass enn de ofte gjør. Til gjengjeld tror vi at vi har klart å gjøre litteraturens utviklingslinjer klarere.
Настоящая книга по истории литературы содержит обзор норвежской литературы от языческих времен до наших дней. Для удобства использования в общеобразовательных школах, мы решили сделать ее немного короче, чем обычно. Таким образом, для некоторых писателей и поэтов обзорные статьи уменьшились в размерах. Мы считаем, что за счет этого нам удалось более ярко отобразить развитие направлений в литературе.

Vi har lagt vekt på sammenhengen mellom litteraturen og det samfunnet litteraturen blir til i. Ikke like mye i alle kapitler, men så mye at vi håper leserne forstår at denne sammenhengen er viktig.
Мы сделали упор на взаимоотношения литературы и общества. Это отображено не в каждой главе, но выражено настолько, чтобы читатели поняли, что эта связь важна.

I forholdet mellom litteratur og samfunn er det ett trekk som vi slett ikke alltid tenker på: At alle kan lese, er selvfølgelig for oss i dag, men det har ikke alltid vært slik! Vi har prøvd å peke på sammenhengen mellom litteraturen of utviklingen av lesekunsten og av nye lesergrupper i samfunnet.
Отношения между литературой и обществом - это то, что не всегда бывает очевидным: то, что все умеют читать, мы воспринимаем как данное, но ведь не всегда было так! Мы постарались указать на связь между литературой как развитием навыков чтения и возникновением новых читательских аудиторий.

Vi har også lagt særlig vekt på å markere at norsk litteratur ikke bare er skapt av menn. Kvinner har spilt en sentral rolle opp gjennom tidene, og de har ofte vært pionerer. Noen vil kanskje kritisere oss for at vi i for stor grad har samlet omtalen av kvinner i egne avsnitt og kapitler. Men for å tydeliggjøre dette perspektivet i en så kortfattet framstilling har vi valgt å gjøre det på denne måten.
Мы также обращаем особое внимание, что норвежская литература была создана не только мужчинами. Женщины играли центральную роль в литературе на протяжении веков, и часто являлись пионерами жанра. Некоторые могут критиковать нас за то, что мы слишком часто упоминаем женщин в разделах и главах. Но для уточнения нашей точки зрения мы решили обозначить это в данном анонсе.

Vi er midt i 1980-årene. For dagens unge er hele vårt århundre historie. Det har vi tatt hensyn til, og vi har lagt forholdsvis større vekt på å behandle vårt eget århundre enn det har vært vanlig i litteraturhistorier for den videregående skolen.
Мы находимся в середине 1980-х годов. Для современных молодых людей наш век уже является частью истории. Мы это учли, и сделали больший упор на современной литературе, чем это было сделано в других учебниках для средней школы.

Første del av boka er på bokmål, den andre på nynorsk. Grunnen til denne oppdelinga er at vi er to forfattere som til daglig bruker hver vår språkform. Kapitlene fram til 1900 er skrevet av Tom Christophersen. Otto Hageberg har skrevet om vårt århundre.
В первой части книги употребляется вариант норвежского языка, именуемый букмолом, во второй - нюнорск. Важность этого вопроса заключается в том, что мы, два автора, ежедневно используем каждый вариант нашего родного языка. Главы до 1900 года написаны Toмом Кристоферсеном. Отто Хагеберг является автором глав о современной литературе.

Hakadal og Oslo, september 1985
Forfatterne \ Авторы


Innhold \ Содержание


Norrøn litteratur
Fra magiske tegn til bokstaver
Gudedikt og heltedikt
Skalder og skaldediktning
Snorre Sturlason og kongesagaene
Islendingegagaene
Fornaldarsagaer og helgensagaer
Påvirkning fra utlandet

Folkets diktning
To kulturer
Diktningen levde på folkemunne
Underholding, drøm og forklaring
Eventyret
Sagn
Folkeviser
Stev

1500-tallet: renessanse
Reformasjon og boktrykkerkunst
Enkeltmennesket får verdi
Norges store fortid

1600-tallet: barokken
Sterke salmer
Takt og rytme
Petter Dass

1700-tallet: fornuft og følsomhet
Bruk fornuften!
Borgerlig kultur i København
Ludvig Holberg
-Karakterkomedien
-Essayet - en ny genre
-Romanen om Niels Klim
Litteratur i religionens tjeneste
Litteratur i vitenskapens tjeneste
Det norske Selskab
Johan Herman Wessel

1800-tallet: nytt samfunn - ny litteratur
Større bokmarker
Bokhandel og forlag
Norske forfattere - danske forlag
To typer litteratur
Litteraturoppsving og litterær kritikk
På vei mot en nasjonal kultur
Romantikk
Henrik Wergeland - et spesielt menneske
-Frihet og frigjøring
-Ånd og virkelighet
-"Intet var ham fremmed"
Johan Sebastian Welhaven - ettertankens dikter
En litterær og politisk strid

Nasjonalt gjennombrudd
Fram med kulturskattene!
Nasjonalromantikk
En språkrevolusjon
Ivar Aasen - bondegutten fra Sunnmøre
Aasmund Olavsson Vinje - journalist og dikter

Kvinner of literatur
Camilla Collett - et lenge tilbakeholdt skrik
En kvinnelig forfattertradisjon
-Et kvinnelig litteraturmiljø

Diktning og samfunn
Diktning og påvirkning
Samfunnets betydning for diktningen
-Bønder og borgere på fremmarsj
-Arbeiderne og litteraturen
Populærlitteratur
-Muus, Flatabø, Sundt - bestselgere

Henrik Ibsen - mesteren
Sfinxen
Tvil og kall
Gjennombrudd med Brand
Ibsen slår seg løs: Peer Gynt
Den store klassikeren
Frigjøring - å bestemme over sitt eget liv
Er frigjøring mulig?
Realisten og tvileren

De store fortellerne
Bjørntjerne Bjørnson og bondefortellingene
-Dikt og sanger
Sannhet og rett
Jonas Lie - hjemmenes dikter
-Troll og vonde makter
Alexander Kielland - elegant og krass
Amalie Skram og naturalismen
-Kvinne og naturalist
Arne Garborg - jærbu og europeer
-Bohemen og seksualdebatten
-Tilbake til Jæren

Ny romantikk
Knut Hamsun - sjelegransker
-Forelskelsens of naturens dikter
-Den seinere Hamsun
Annen 90-års prosa
Lyrisk vårbrudd
"Det blankeste vanvidd"

1900-talet i fugleperspektiv
Hundreårsskiftet - eit generasjonsskifte i litteraturen

Eit lesande folk
Lesarar må til!
Barn og litteratur
Lokallitteratur og folkelivsskildring
Litteratur om eit samfunn i forandring
Nynorske lesarar og litteratur på nynorsk
Arbeidarklassa og litteraturen
-Tradisjonen
-Norske arbeidarforfattar
-Kristofer Uppdal
Las kvinner og menn det same?
Kunstdikting og underhaldningslitteratur

Nyrealismen
Ei ny litteratur retning
-Form og tema
-Kritisk realisme og etisk realisme
-Kvifor etisk realisme?
Olav Duun
-Den eine mot dei mange
-Den gode ofrar seg for den vonde
-Den gode drep den vonde
Sigrid Undset
-Gjennombrot med Jenny
-Kristin Lavransdatter
-Kvinnesynet
Johan Falkberget
-Harde levekår og menneskeleg varme

Straumdrag i 1920- og 1930-åra
Kulturradikalisme
-Til åtak på gamle verdiar
-Kristne krinsar slår tilbake
-"En skitten strøm"
Den farlege psykoanalysen
Sigurd Hoel
-Arven frå ein bitter barndom
Aksel Sandemose
-Arven frå Jante
Kvinner med nytt stoff i norsk prosa
-Cora Sandel
-Gro Holm
-Magnhild Haalke
Angst for katastrofen
-Nordahl Grieg

Ein ny lyrikargenerasjon
Herman Wildenvey
Olaf Bull
Nynorsk lyrikk
-Olav Aukrust
-Olav Nygard
-Jacob Sande
-Arnulf Øverland - lyrikk frå venstre
Rudolf Nilsen - "revolusjonens røst"
Rolf Jacobsen - fanfare for ei ny tid
Kvinner og lyrikk
-Halldis Moren Vesaas
-Auslag Vaa
-Ingeborg Refling Hagen
-Inger Hagerup
-Slutt streif i tida etter 1945

Norsk lyrikk frå 1945 til vår tid
Krigslyrikk - fellesskapslyrikk
-Ein enkel lyrikk
Einsemd og angst
-Paal Brekke og Gunvor Hofmo
-Tor Jonsson
Modernismen - sprengde former
-"Tungetale fra Parnasset"
Alf Prøysen - ein makelaus verssuksess
Engasjert lyrikk
Nyenkel lyrikk
-Olav H.Hauge
-Unge poetar
-Lyrikk fram mot vår tid

Norsk prosa frå 1945 til 1960
Helt eller svikar?
Tarjei Vessas
-Symbolske romanar
-Fuglane
-Pubertet og kjærleik
Johan Borgen
-Splitta sinn
Torborg Nedreaas
-Hedris-bøkene
1950-åra: eksperiment og tradisjon
Jens Bjøreboe
Agnar Mykle

Norsk prosa frå 1960 til vår tid
Nye media og forandringar på bokmarknaden
Sakprosa, debatt og billegbøker
Kva med skjønnlitteraturen?
-Norsk kulturfond og innkjlpsordninga
-Profil-forfattarane
-To livssyn - eitt tema
Politisering av litteraturen
Dag Solstad
Kjartan Fløgstad
Kvinnelitteraturen i 1970-åra
Bjørg Vik - ei av fleire
Bør vi bruke ordet "kvinnelitteratur"?
Inn i 1980-år
Fyll ut litteraturhistoria sjølv!

Categories:

Blogger news

Popular Posts

Blogroll

Popular Posts